โดย…สาธิต บวรสันติสุทธิ์, CFP นักวางแผนการเงิน
ข่าวทะเลาะเบาะแว้งในครอบครัว ถ้าเราลองไปอ่านดู จะสังเกตเห็นเลยว่า ส่วนใหญ่มาจากเรื่อง “เงิน” และเรื่อง “เงิน” ส่วนใหญ่ก็มาจาก “มรดก” เพราะตอนพ่อแม่อยู่ พี่น้องก็จะรักกันดี แต่พอพ่อแม่เสียชีวิต “เงิน ไม่เข้าใครออกใคร” พี่น้องก็จะทะเลาะกันทันที
หลายคนอ่านแล้ว ก็บอกสบายใจ “ไม่กังวล” เพราะลำพังหาเงินใช้ในแต่ละวันยังยาก ทำนอง “ทำมาหากิน เงินเก็บไม่มี” เลยไม่ต้องกังวลลูกหลานจะทะเลาะแย่งมรดก
อ๊ะๆ อย่าวางใจนะ ลืมไปหรือเปล่า เรายังมีประกันสังคมอยู่นะ และประโยชน์ทดแทนกรณีเสียชีวิตจากกองทุนประกันสังคมอยู่นะ
คำถาม เงินทดแทนกรณีเสียชีวิตจากกองทุนประกันสังคม เป็นมรดกหรือไม่
มรดกคือ ทรัพย์สินทุกอย่างที่เป็นของผู้ตาย รวมถึงสิทธิและหน้าที่และความรับผิดต่างๆของผู้ตายที่มีอยู่ในขณะที่ตาย ดังนั้น มรดกจึงหมายถึงทรัพย์สินทั้งหมด ไม่ว่าจะจับต้องได้ เช่น บ้าน รถ เงิน ฯลฯ หรือ จับต้องไม่ได้ เช่น สิทธิตามสัญญาเช่า สิทธิตามสัญญากู้ยืมเงิน สิทธิในฐานะที่เป็นเจ้าหนี้ในการได้รับเงินคืน ฯลฯ ในส่วนของมรดกที่เป็นความรับผิด คือ เป็นเรื่องที่จะต้องชดใช้ เช่น ความรับผิดที่จะต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน กรณีที่
มีการก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือความรับผิดที่เกิดจากการผิดข้อสัญญาต่างๆ
สรุป จะถือว่าเป็นมรดก ก็ต่อเมื่อเป็นทรัพย์สินที่ผู้ตายมีอยู่ ณ ขณะที่ถึงแก่ความตาย ดังนั้นถ้ายังไม่ตาย มรดกก็ยังไม่เกิด
เมื่อเป็นอย่างนี้ ทรัพย์สินอะไรก็ตามที่เกิดหลังตาย ก็จะไม่ใช่มรดก ตัวอย่าง เช่น เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ สินไหมกรณีผู้เอาประกันเสียชีวิตที่บริษัทประกันจ่ายให้แก่ผู้รับประโยชน์ ฯลฯ เกิดขึ้นเมื่อผู้ประกันชีวิตถึงแก่กรรม จึงไม่ใช่มรดกของผู้ตาย
แล้วอย่างนี้ ประโยชน์ทดแทนกรณีเสียชีวิตกองทุนประกันสังคม ซึ่งประกอบด้วย เงินค่าทำศพ เงินสงเคราะห์ และบำเหน็จชราภาพ เป็นมรดกหรือไม่
คำตอบ คือ ไม่เป็นมรดกครับ เพราะประโยชน์ทดแทนกรณีเสียชีวิตทั้งหมด ไม่ใช่ทรัพย์สินของเรา แต่เป็นสิทธิประโยชน์ที่ประกันสังคมจ่ายให้เมื่อเราเข้าเงื่อนไข ดังนี้
• เงินค่าทำศพ 50,000 บาท จ่ายให้แก่ผู้จัดการศพ
• เงินสงเคราะห์ ทายาทของผู้ประกันตนที่เสียชีวิตจะได้รับเงินสงเคราะห์กรณีตาย ในกรณีที่ผู้ประกันตนทำหนังสือระบุชื่อให้เป็นผู้รับเงินสงเคราะห์ไว้ สำนักงานประกันสังคมจะจ่ายให้กับบุคคลที่มีชื่อระบุในหนังสือ
สำหรับกรณีที่ผู้ประกันตนไม่ได้ทำหนังสือระบุไว้ ว่าให้ใครเป็นผู้รับสิทธิประโยชน์ดังกล่าว สำนักงานประกันสังคมจะจ่ายให้ผู้มีสิทธิตามกฎหมาย คือ บิดามารดา สามีหรือภรรยา และบุตร โดยหารเฉลี่ยในอัตราคนละเท่า ๆ กัน
• แต่บำเหน็จชราภาพซึ่งคำนวณจากเงินสมทบของผู้ตาย เงินสมทบของนายจ้าง และผลประโยชน์ของเงินทั้ง 2 ก้อน เป็นทรัพย์สินที่มีอยู่ก่อนตาย ถือเป็นมรดกของผู้ตาย หรือไม่ จริงๆแล้ว ถ้าหากผู้ประกันตนเสียชีวิต ทายาทจะได้รับเงินเท่ากับบำเหน็จชราภาพที่ผู้ประกันตนสะสมมาตลอดชีวิต กรณีนี้บำเหน็จชราภาพที่ทายาทได้รับ ก็ควรจะเป็นมรดก แต่สิทธิประโยชน์บำเหน็จชราภาพที่ทายาทของผู้ประกันตนที่เสียชีวิตได้รับจะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขต่างๆ จึงทำให้บำเหน็จชราภาพไม่ใช่มรดก ดังนี้
• หากผู้ประกันตนเสียชีวิตก่อนที่จะได้รับบำนาญ หรือบำเหน็จ ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพในจำนวนตามเงื่อนไขของกรณีบำเหน็จชราภาพ
• หากผู้ประกันตนเสียชีวิตหลังจากได้รับบำนาญชราภาพมาบ้างแล้ว ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จชราภาพ โดยมีเงื่อนไขการรับสิทธิ ดังนี้
- – กรณีผู้ประกันตนรับเงินบำนาญชราภาพแล้ว ต่อมาเสียชีวิตภายใน 60 เดือน นับจากเดือนที่รับบำนาญ ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จ เท่ากับจำนวนเงินบำนาญชราภาพเดือนสุดท้ายก่อนเสียชีวิต × จำนวนเดือนที่เหลือจนครบ 60 เดือน
- – หากผู้ประกันตนรับเงินบำนาญชราภาพแล้ว ต่อมาเสียชีวิตภายใน 60 เดือน โดยเหลือระยะเวลาไม่ถึง 10 เดือนก่อนครบ 60 เดือน ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จ เท่ากับเงินบำนาญเดือนสุดท้าย คูณด้วย 10 เท่า
- – กรณีผู้ประกันตนกลับไปเป็นผู้ประกันตนและต่อมาเสียชีวิต (ได้รับเงินบำนาญไม่เกิน 60 เดือน) ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จ เท่ากับจำนวนเงินบำนาญชราภาพที่ได้รับก่อนกลับไปเป็นผู้ประกันตน × จำนวนเงินเดือนที่เหลือจนครบ 60 เดือน
- – หากผู้ประกันตนรับเงินบำนาญชราภาพมาแล้วเกิน 60 เดือน ต่อมาเสียชีวิต ทายาทจะไม่ได้สิทธิบำเหน็จ
ผู้ประกันตนทำพินัยกรรมระบุ ยกประโยชน์กรณีเสียชีวิตให้กับผู้รับพินัยกรรม ได้หรือไม่?
คำตอบ คือ ไม่ได้ครับ เพราะพินัยกรรม คือ เอกสารทางกฎหมายที่บุคคลทำขึ้นเพื่อแสดงเจตนาเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการต่างๆ ของตนเองว่าจะให้ดำเนินการอย่างไรหลังจากเสียชีวิต เป็น “คำสั่งครั้งสุดท้าย” ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 1646-1648) โดยมีผลบังคับใช้เมื่อผู้ทำเสียชีวิตแล้วเท่านั้น เพื่อระบุทายาท ลดความขัดแย้ง และกำหนดตัวผู้จัดการมรดก แต่ประโยชน์กรณีเสียชีวิตไม่ใช่ทรัพย์สมบัติของเรา แต่เป็นสิทธิประโยชน์ของเราที่ประกันสังคมจ่ายให้เมื่อเราเข้าเงื่อนไขของประกันสังคม
เมื่อประโยชน์กรณีเสียชีวิตของประกันสังคมไม่ใช่มรดก แล้วอย่างนี้ ใครจะเป็นคนได้รับผลประโยชน์ตรงนี้ หากผู้ประกันตนเสียชีวิต
ผู้มีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์และเงินบำเหน็จชราภาพกรณีผู้ประกันตนตายเป็นไปตามกฎหมายประกันสังคมตามลำดับ คือ
1) บุคคลที่ผู้ประกันตนทำหนังสือระบุให้เป็นผู้มีสิทธิรับเงินสงเคราะห์
2) ถ้าไม่มีบุคคลตาม 1) ให้จ่ายเงินสงเคราะห์ให้กับบุตร บิดามารดา สามีหรือภรรยา
แบบหนังสือระบุผู้มีสิทธิรับเงินบำเหน็จชราภาพ และแบบหนังสือระบุผู้มีสิทธิรับเงินสงเคราะห์กรณีตาย
อ่านบทความอื่นๆ
ความจริงความคิด : ลาออกเอง แต่แจ้งประกันสังคมว่า “ถูกเลิกจ้าง” ได้มั๊ย
———————————————————————————————————————————————————–
