ก.ล.ต.เสริมแกร่งตลาดหุ้นกู้ ผุดหุ้นกู้จิ๋ว-คุมเข้มยืดหนี้

HoonSmart.com>>ก.ล.ต. ผนึก ThaiBMA เดินแผน Taskforce ยกเครื่องตลาดตราสารหนี้ไทย 3 ด้าน ปั้นโมเดล XS Bond เปิดทางรายย่อยเข้าถึงหุ้นกู้เกรดดีเริ่มต้นหลักพัน ปลดล็อกบอนด์เปลี่ยนผ่านหนุนนโยบายยั่งยืน พร้อมคุมเข้มหุ้นกู้เสี่ยงสูง ห้ามปันผลหากไร้เงินจ่ายหนี้ บังคับโชว์เรโชรายไตรมาสปิดช่องยืดหนี้ซ้ำซาก

นางพรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการ สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดเผยถึงแผนงานของคณะทำงานพัฒนาตลาดตราสารหนี้ไทย หรือ Taskforce ว่า วันนี้คณะทำงานได้จัดทำแผนการขับเคลื่อนพัฒนาตลาดตราสารหนี้ไทย มุ่งเน้นไปที่ 3 ด้านหลัก ได้แก่ การเพิ่มขีดความสามารถให้แก่ผู้ลงทุนรายย่อย การขับเคลื่อนตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืน เพื่อตอบโจทย์การเข้าถึงการลงทุนและการเปลี่ยนผ่านของภาคธุรกิจในประเทศ และการสร้างระบบนิเวศตราสารหนี้ความเสี่ยงสูง (High Yield Bond) ครบวงจร

ด้านแรก การเสริมพลังให้ผู้ลงทุนรายย่อย เนื่องจากผู้ลงทุนสถาบันมีความสามารถในการดูแลตนเองได้อยู่แล้ว ก.ล.ต. จึงให้ความสำคัญกับการยกระดับให้รายย่อยเข้าถึงข้อมูลและโอกาสการลงทุนได้มากขึ้น โดยมี 2 แผนงานหลัก แผนงานแรกคือการลดต้นทุนและเพิ่มช่องทางการเข้าถึงข้อมูลตราสารหนี้ ผ่านการจัดกิจกรรม OppDay (Opportunity Day) ร่วมกับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อเปิดเวทีให้ผู้ออกตราสารหนี้ (Issuer) ได้มาอัปเดตข้อมูลธุรกิจกับผู้ลงทุนโดยตรงเช่นเดียวกับตลาดหุ้น ซึ่งได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีจากผู้ออกตราสารหนี้รายใหญ่และกำลังอยู่ในขั้นตอนการจัดหาสถานที่

แผนงานที่สองคือการผลักดันให้ผู้ออกหุ้นกู้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือระดับดี (High Grade) หันมาระดมทุนจากผู้ลงทุนรายย่อยมากขึ้น ภายใต้แนวคิดการออกตราสารขนาดเล็กที่เรียกว่า “XS Bond” ซึ่งเปิดโอกาสให้รายย่อยสามารถลงทุนได้ด้วยวงเงินเริ่มต้นเพียงหลักพันถึงหลักหมื่นบาท โดยใช้ระบบการจัดสรร (Allotment) เพื่อกระจายสิทธิอย่างทั่วถึงคล้ายกับการจองซื้อพันธบัตรออมทรัพย์ของรัฐบาลผ่านระบบ Bond Connect ทั้งนี้ ก.ล.ต. ร่วมกับสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) ตั้งเป้าหมายให้เกิดการออก XS Bond อย่างน้อย 3 รุ่นภายในไตรมาส 2 ของปีหน้า และดึงดูดผู้ลงทุนรายย่อยเข้าร่วมได้ไม่ต่ำกว่า 5,000 ราย

แผนงานด้านที่สอง คือการขับเคลื่อนตราสารหนี้กลุ่มความยั่งยืน (ESG Bond) โดย ก.ล.ต. ได้ออกเกณฑ์รองรับผลิตภัณฑ์ใหม่อย่าง “Transition Bond” หรือตราสารหนี้เพื่อการเปลี่ยนผ่าน ซึ่งได้รับเสียงชื่นชมจากต่างประเทศ เนื่องจากช่วยปลดล็อกข้อจำกัดของ Green Bond แบบเดิมที่เน้นเฉพาะโครงการสีเขียวเต็มรูปแบบ ทำให้ธุรกิจในกลุ่มอุตสาหกรรมดั้งเดิมหรือกลุ่มสีน้ำตาลที่ยังไม่สามารถเปลี่ยนเป็นสีเขียวได้ทันที สามารถระดมทุนเพื่อทยอยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ก.ล.ต. ยังเตรียมผลักดันการออก “Amber Bond” ซึ่งเป็นตราสารหนี้ที่อ้างอิงเป้าหมายการลดการปล่อยมลพิษตามมาตรฐาน Thailand Taxonomy เพื่อตอบโจทย์โครงสร้างเศรษฐกิจไทยโดยเฉพาะ พร้อมเดินหน้าโปรโมตผลิตภัณฑ์กลุ่มความยั่งยืนประเภทอื่นอย่าง ESG-Linked Bond ควบคู่กับการทำงานเชิงรุกในฐานะผู้ส่งเสริมตลาด (Promoter) ร่วมกับสภาธุรกิจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อกระตุ้นให้ภาคเอกชนเข้ามาใช้เครื่องมือทางการเงินเหล่านี้อย่างแพร่หลายมากขึ้น

ปัจจุบัน ตราสารหนี้กลุ่มความยั่งยืน (Sustainability Bond) ครอบคลุมทั้งตราสารหนี้เพื่อสิ่งแวดล้อม (Green Bond) ตราสารหนี้เพื่อสังคม (Social Bond) และตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืน (ESG Bond) พบว่ามีมูลค่าคงค้างรวมอยู่ที่ประมาณ 1.14 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนประมาณ 6% ของมูลค่าตลาดตราสารหนี้ทั้งหมด ทั้งในส่วนของภาครัฐและภาคเอกชน

อย่างไรก็ตาม สัดส่วนดังกล่าวยังถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับตลาดต่างประเทศอย่างภูมิภาคยุโรปที่มีสัดส่วนตราสารหนี้กลุ่มความยั่งยืนสูงถึง 25% ของตลาด สะท้อนให้เห็นว่าตลาดตราสารหนี้ยั่งยืนของไทยยังมีช่องว่างให้เติบโตได้อีกมาก โดยเฉพาะในฝั่งภาคเอกชนที่มีบริษัทจดทะเบียนกว่า 500–600 แห่ง แต่ปัจจุบันมีผู้ออกตราสารหนี้กลุ่มนี้เพียงประมาณ 35 บริษัทเท่านั้น

สำหรับทิศทางในปี 2570 ก.ล.ต. คาดหวังว่าจะเห็นการเติบโตของตราสารหนี้ยั่งยืนในรูปแบบใหม่ ๆ มากขึ้น โดยเฉพาะตราสารหนี้เพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Bond) และตราสารหนี้กลุ่ม Amber Bond เพิ่มขึ้น

แผนงานด้านที่สาม การเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบนิเวศตราสารหนี้ที่มีความเสี่ยงสูงอย่างครบวงจร มุ่งเน้นการจัดการปัญหาในกลุ่มหุ้นกู้ผลตอบแทนสูง (High Yield Bond) ที่มีสัดส่วนประมาณ 6% ของตลาด แม้สัดส่วนไม่สูงมากนัก แต่มีประเด็นท้าทายสำคัญ ทั้งการกระจุกตัวอยู่ในบางกลุ่มอุตสาหกรรม (Sector) รวมถึงพฤติกรรมการขอขยายระยะเวลาชำระหนี้ (ยืดหนี้) จำเป็นต้องยกระดับมาตรฐานทั้งระบบผ่าน 3 ด้าน ประกอบด้วย

1.การยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของตัวกลางหรือผู้จัดการการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriter) ซึ่งทำหน้าที่ติดต่อและนำพาผู้ออกตราสารหนี้ (Issuer) เข้ามาระดมทุน โดยจะกำหนดมาตรฐานการตรวจสอบสถานะของกิจการ (Due Diligence) เพื่อคัดกรองเฉพาะผู้ออกตราสารที่มีคุณภาพเข้ามาในตลาด และกำกับดูแลให้ตัวกลางทำหน้าที่อย่างเหมาะสม

2.การเปิดเผยข้อมูลให้ผู้ลงทุนติดตามความเสี่ยงได้อย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดให้หุ้นกู้กลุ่ม High Yield ต้องแสดงอัตราส่วนทางการเงินที่สำคัญ (Key Financial Ratios) ซึ่งสะท้อนความเสี่ยงที่อาจเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลา ช่วยให้ผู้ลงทุนสามารถประเมินสถานการณ์ได้ด้วยตนเองอย่างทันท่วงที

3.การยกระดับสิทธิและการคุ้มครองผู้ลงทุน โดยจะร่วมมือกับสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) กำหนดสิทธิขั้นต่ำที่เป็นมาตรฐานของข้อกำหนดสิทธิ (Covenants) เพื่อระบุขอบเขตสิ่งที่ผู้ออกหุ้นกู้ทำได้และทำไม่ได้ ป้องกันความเสี่ยงที่อาจเปลี่ยนไปในอนาคต ควบคู่กับการอำนวยความสะดวกหากเกิดกรณีผิดนัดชำระหนี้ ให้มีผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้ (Bondholder Representative) เข้ามาทำหน้าที่แทนในกระบวนการฟื้นฟูกิจการหรือล้มละลาย

เพื่ออุดช่องโหว่และป้องกันพฤติกรรมที่อาจนำไปสู่การเลื่อนชำระหนี้ หรือผิดนัดชำระหนี้ เช่น การถ่ายโอนสินทรัพย์หรือสิทธิประโยชน์ที่ควรจะเป็นของผู้ถือหุ้นกู้ไปให้แก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มอื่นที่มีความเสี่ยงสูงกว่าอย่างผู้ถือหุ้น

การส่งเสริมให้มีบัญชีสำรองเงินชำระหนี้ (Reserve Account หรือ Sinking Fund) เพื่อทยอยกันเงินสะสมไว้ล่วงหน้าในแต่ละปีจนครบจำนวนเมื่อหุ้นกู้ครบกำหนดไถ่ถอน เพื่อสร้างความอุ่นใจและดึงดูดผู้ลงทุน ซึ่งกลไกนี้จะเป็นเงินสำรองที่ผู้ออกตราสารจัดสรรไว้ล่วงหน้าตามความสมัครใจเพื่อยกระดับคุณภาพของหุ้นกู้ High Yield โดย ก.ล.ต. จะช่วยอำนวยความสะดวกให้การจัดตั้งกลไกดังกล่าวเกิดขึ้นได้ง่ายและไม่เป็นภาระต้นทุนที่สูงเกินไป

วางแนวทางจัดเตรียมเงินกองทุนสำรองไว้รองรับค่าใช้จ่ายในการจัดประชุมผู้ถือหุ้นกู้หรือการดำเนินการทางกฎหมายเมื่อเกิดปัญหา

รวมถึง จะผลักดันให้เกิดการกระจายเสนอขายหุ้นกู้คุณภาพดีอย่างสม่ำเสมอ พร้อมทั้งวางแผนตารางการออกหุ้นกู้ที่ชัดเจน เพื่อช่วยให้ผู้ลงทุนสามารถวางแผนจัดสรรเงินออมและกระจายการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ควบคู่ไปกับการกำกับดูแลให้การกำหนดราคามีความเหมาะสม การสร้างระบบฐานข้อมูลที่เข้าถึงง่าย และการร่วมมือกับพันธมิตรในการจัดทำแดชบอร์ด แสดงอัตราส่วนทางการเงิน เพื่อให้ผู้ลงทุนติดตามพัฒนาการความเสี่ยงของบริษัทผู้ออกตราสารได้ด้วยตนเอง

ในส่วนของการยืดหนี้ (Defer) ยังมีประโยชน์ในการช่วยชะลอและเปิดช่องให้บริษัทที่ประสบปัญหาสภาพคล่องระยะสั้นสามารถบริหารจัดการกระแสเงินสด เพื่อไม่ให้ลุกลามไปสู่การผิดนัดชำระหนี้ (Default) แต่หากบริษัทใดมีการขอเลื่อนชำระหนี้ซ้ำซาก ก.ล.ต. ได้บังคับใช้เกณฑ์การ แปะป้าย แจ้งเตือนข้อมูลประวัติการเลื่อนชำระหนี้ เพื่อเป็นสัญญาณเตือนภัยให้ผู้ลงทุนรับทราบและใช้ประกอบการตัดสินใจอย่างระมัดระวังหากบริษัทนั้นกลับมาเสนอขายหุ้นกู้รุ่นใหม่อีกครั้ง

“หุ้นกู้ผลตอบแทนสูง รวมถึงหุ้นกู้กลุ่มที่ไม่มีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ ที่ตามธรรมชาติตราสารกลุ่มนี้มีระดับความเสี่ยงสูงเพื่อแลกกับผลตอบแทนที่เพิ่มขึ้น หนึ่งในการลดผลกระทบคือการบริหารจัดการพอร์ตลงทุนและการกระจายความเสี่ยง โดยผู้ลงทุนไม่ควรทุ่มเงินลงทุนไปที่หุ้นกู้เพียงตัวใดตัวหนึ่ง แต่ควรผสมผสานการถือครองหุ้นกู้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือดี ควบคู่ไปกับหุ้นกู้ High Yield เพื่อสร้างสมดุลระหว่างความเสี่ยงและผลตอบแทน”นางพรอนงค์ กล่าว

นางพรอนงค์ กล่าวว่า ก.ล.ต. ไม่ใช้กณฑ์การเสนอขายหุ้นกู้ High Yield เหมือนกับการเสนอขายหุ้นกู้ต่อประชาชนทั่วไป (Public Offering หรือ PO) เพราะจะกลายเป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างของประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ที่มีศักยภาพและเป็นฐานการจ้างงานหลักของประเทศ แต่ยังไม่เคยออกตราสารหนี้หรือยังไม่มีประวัติความน่าเชื่อถือมากพอที่จะขอเรตติ้งได้

ดังนั้น จึงเลือกที่จะใช้แนวทางเปิดช่องให้ SME สามารถเข้าถึงตลาดทุนได้ภายใต้เงื่อนไขและการเปิดเผยข้อมูลที่เหมาะสมกับขนาดธุรกิจ โดยให้เป็นทางเลือกแก่ผู้ลงทุนในการตัดสินใจ ซึ่งจะช่วยให้กลไกการกำหนดราคา (Pricing) ในตลาดสะท้อนระดับความเสี่ยงที่แท้จริงได้ดียิ่งขึ้นระหว่างหุ้นกู้ระดับ Investment Grade และหุ้นกู้ที่มีความเสี่ยงสูงกว่า

ทั้งนี้ ก.ล.ต. ย้ำว่าการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างไม่สามารถแก้ไขได้เพียงจุดเดียว แต่ต้องขับเคลื่อนไปพร้อมกันทั้งระบบ โดยมุ่งเน้นการเพิ่มความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูลและการเสริมสร้างอำนาจให้แก่ผู้ลงทุนและผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้ให้สามารถเข้ามาดำเนินการปกป้องสิทธิได้อย่างคล่องตัวมากขึ้น ลดขั้นตอนที่ยุ่งยากอย่างการต้องไล่เก็บใบยินยอมมอบอำนาจจากผู้ถือหุ้นกู้จำนวนมากเมื่อเกิดเหตุผิดนัดชำระหนี้ ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ กรมบังคับคดี เพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป

“ไม่ได้ตั้งเป้าหมายเป็นจำนวนครั้งของการขายหุ้นกู้ความเสี่ยงสูง หรือมูลค่าการยืดหนี้ การผิดนัด ที่ลดลงว่าต้องอยู่ที่เท่าไหร่ แต่มุ่งเน้นการยกระดับกระบวนการจัดการหลังการเสนอขาย ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพื่อให้ผู้ลงทุนในกลุ่ม High Yield มีข้อมูลสำหรับติดตามความเสี่ยงได้อย่างต่อเนื่อง และได้รับการอำนวยความสะดวกอย่างรวดเร็วหากเกิดเหตุผิดนัดชำระหนี้ โดยการสนับสนุนเครื่องมือและระบบฐานข้อมูลจาก ThaiBMA ให้ผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้สามารถเข้ามาทำหน้าที่ตรวจสอบและปกป้องสิทธิประโยชน์ของผู้ลงทุนได้อย่างเต็มที่”นางพรอนงค์ กล่าว

น.ส.อริยา ติรณะประกิจ กรรมการผู้จัดการ สมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) กล่าวว่า การยกระดับข้อมูลสำหรับผู้ลงทุนหุ้นกู้ได้พัฒนาหน้าจอแพลตฟอร์มใหม่ภายใต้แนวคิด “Know Your Bond” (KYB) ซึ่งล้อมาจากกระบวนการทำความรู้จักลูกค้า (KYC) เพื่อเป็นเครื่องมือให้ผู้ลงทุนติดตามข้อมูลหุ้นกู้ที่ตนเองถือครองอยู่ได้อย่างรอบด้าน แตกต่างจากหนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญ (Fact Sheet) ของสำนักงาน ก.ล.ต. ที่จัดทำขึ้นเฉพาะช่วงเสนอขาย โดยระบบ KYB จะทำหน้าที่อัปเดตข้อมูลอย่างต่อเนื่องตลอดอายุตราสาร ครอบคลุมทั้งข้อมูลอัตราส่วนทางการเงิน ข่าวสาร เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นกับผู้ออกตราสาร ตลอดจนราคาและสภาพคล่องการซื้อขาย

นอกจากนี้ ThaiBMA ยังมีแผนสนับสนุนตลาดตราสารหนี้กลุ่มความยั่งยืน (ESG Bond) ด้วยการยกระดับศูนย์รวมข้อมูลให้มีความครอบคลุมและเจาะลึกได้มากยิ่งขึ้น เช่น การแสดงรายละเอียดวัตถุประสงค์การใช้เงินของตราสารแต่ละรุ่น ควบคู่ไปกับการพัฒนาเครื่องมือและดัชนี (Index) ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม เช่น ดัชนีวัดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกหรือการปล่อยคาร์บอน เพื่อรองรับเกณฑ์การรายงานข้อมูลตามมาตรฐานการบัญชีสากล (IFRS S1 และ S2) รวมถึงการพัฒนาบริการคัดเลือกตราสารหนี้ตามความต้องการเฉพาะบุคคล

สำหรับมิติของการเสริมสร้างความน่าเชื่อถือเตรียมเปิดตัวระบบ “BHR Portal” เพื่อยกระดับการทำงานของผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้ (Bondholder Representative หรือ BHR) ซึ่งปัจจุบันแต่ละรายต้องดูแลหุ้นกู้จำนวนมากถึงหลายสิบรุ่นแต่มีเครื่องมือจำกัด โดยระบบใหม่นี้จะรวบรวมข้อมูลหุ้นกู้ทั้งหมดที่อยู่ในความดูแลไว้ในที่เดียวโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ช่วยให้ผู้แทนผู้ถือหุ้นกู้สามารถติดตามข้อกำหนดสิทธิอัตราส่วนทางการเงิน ตารางการจ่ายดอกเบี้ยและเงินต้น ไปจนถึงรายละเอียดและสัดส่วนของหลักประกันได้อย่างแม่นยำ ซึ่งจะส่งผลโดยตรงให้ผู้ลงทุนได้รับการดูแลและคุ้มครองสิทธิที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ThaiBMA ยังเตรียมทำงานร่วมกับสำนักงาน ก.ล.ต. เพื่อจัดทำคู่มือและวางมาตรฐานการจัดประชุมผู้ถือหุ้นกู้ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น ครอบคลุมตั้งแต่การกำหนดวาระการประชุม การมอบฉันทะ ไปจนถึงหลักเกณฑ์การลงมติและการนับคะแนนเสียง เพื่อรองรับบทบาทของการประชุมผู้ถือหุ้นกู้ที่กลายเป็นส่วนสำคัญในการลงทุนยุคปัจจุบัน และช่วยรักษาผลประโยชน์สูงสุดให้แก่ผู้ถือหุ้นกู้ในระยะยาว

ในส่วนของการอำนวยความสะดวกด้านการซื้อขาย ThaiBMA เตรียมต่อยอดแอปพลิเคชัน “MeBond” ที่มีอยู่เดิมเพื่อแก้ปัญหาให้นักลงทุนที่ต้องการซื้อขายเปลี่ยนมือตราสารหนี้สามารถทำธุรกรรมได้ง่ายขึ้น เนื่องจากปัจจุบันมีข้อจำกัดด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์จึงไม่พัฒนาให้แอปพลิเคชันดังกล่าวเป็นแพลตฟอร์มซื้อขายโดยตรง แต่จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมต่อไปยังแอปพลิเคชันของธนาคารพาณิชย์และบริษัทหลักทรัพย์ที่มีบริการรับซื้อและเสนอขายหุ้นกู้ ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบราคาอ้างอิง

สำหรับตราสารประเภทใหม่ ๆ รวมถึงปรับปรุงราคาของตราสารหนี้ที่มีอยู่เดิมให้สะท้อนมูลค่าตลาดได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น

สำหรับการยกระดับการเป็นศูนย์ข้อมูลตลาดตราสารหนี้ ThaiBMA เตรียมพัฒนาฐานข้อมูลให้มีความชาญฉลาด และครอบคลุมมากยิ่งขึ้น จากปัจจุบันที่มีระบบ Dashboard แสดงข้อมูลแบบเรียลไทม์ภายใน 30 นาทีหลังการรายงาน และอัปเดตอัตราผลตอบแทนพันธบัตร (Bond Yield) อายุ 5 ปี และ 10 ปี รวมถึงกระแสเงินทุนต่างชาติทุก 5 นาที โดยในระยะถัดไปจะเพิ่มข้อมูลระหว่างวันให้ผู้ลงทุนเข้าถึงได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย เพื่อลดข้อจำกัดของตลาดซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ (OTC) และช่วยให้ผู้ลงทุนไม่พลาดความเคลื่อนไหวสำคัญ

นอกจากนี้ ThaiBMA ยังเดินหน้าพัฒนาโครงการสำคัญอีก 2 ส่วนเพื่อลดความซ้ำซ้อนและส่งเสริมการเข้าถึงข้อมูล ได้แก่ การพัฒนาระบบบริการข้อมูลผู้ออกตราสารและผู้ลงทุน เฟส 2 ร่วมกับสำนักงาน ก.ล.ต. เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ออกตราสารไม่ต้องส่งข้อมูลซ้ำซ้อน โดยระบบจะจัดทำรายงานหลังการเสนอขายในรูปแบบที่เครื่องจักรสามารถอ่านได้ (Machine-Readable Report) และส่งตรงไปยังสำนักงาน ก.ล.ต. ทันที ควบคู่กับการเปิดให้บริการ Open API เพื่อสนับสนุนการสร้างความรู้ความเข้าใจด้านตราสารหนี้ ช่วยให้นักลงทุนและผู้ร่วมตลาดสามารถดึงข้อมูลพื้นฐานของตราสารหนี้แต่ละรุ่นไปเชื่อมต่อและวิเคราะห์วิจัยได้โดยอัตโนมัติ

ส่วนกรณี ปัญหาที่เกิดขึ้นในตลาดตราสารหนี้ที่ผ่านมา พบว่าผู้ออกหุ้นกู้บางรายมีการจ่ายเงินออกจากกิจการในลักษณะที่อาจกระทบต่อความสามารถในการชำระหนี้ เช่น การนำเงินไปจ่ายปันผลให้แก่กรรมการหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ที่เป็นบริษัทแม่ในช่วงก่อนครบกำหนดชำระดอกเบี้ยหรือเงินต้นหุ้นกู้

ดังนั้น ข้อกำหนดสิทธิมาตรฐานชุดใหม่จะเพิ่มเงื่อนไขที่เข้มงวดขึ้น โดยกำหนดให้ผู้ออกหุ้นกู้ต้องผ่านการทดสอบความสามารถในการชำระหนี้ ก่อนดำเนินการจ่ายเงินออกจากกิจการ เช่น ต้องมีอัตราส่วนความสามารถในการชำระหนี้ไม่ต่ำกว่า 1 เท่าหลังหักเงินที่จ่ายออกไป เพื่อยืนยันว่ากิจการยังคงมีกระแสเงินสดเพียงพอสำหรับชำระภาระผูกพันทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย

นอกจากนี้ ยังเตรียมเพิ่มข้อจำกัดในด้านการก่อหนี้เพิ่มเติม โดยหากผู้ออกตราสารหนี้มีการก่อหนี้ใหม่จนส่งผลให้ความสามารถในการชำระดอกเบี้ยลดต่ำลงจนไม่เพียงพอ จะต้องย้อนกลับมาขอมติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นกู้ในฐานะเจ้าหนี้ก่อน อย่างไรก็ตาม ก.ล.ต. และ ThaiBMA ยังคงพิจารณาหลักเกณฑ์อย่างรอบคอบเพื่อไม่ให้กระทบต่อการดำเนินธุรกิจตามปกติของบริษัทที่มีเจตนาสุจริต เช่น การรีไฟแนนซ์หนี้เดิม หรือการบริหารเงินทุนหมุนเวียนตามรอบธุรกิจ โดยเป้าหมายหลักของการเพิ่มข้อจำกัดเหล่านี้คือการป้องกันไม่ให้เกิดการถ่ายโอนเงินสดออกจากกิจการจนนำไปสู่การขอเลื่อนชำระหนี้ในภายหลัง

ทั้งนี้ การยกระดับข้อกำหนดสิทธิมาตรฐานดังกล่าวไม่ใช่การแก้ไขกฎหมายหรือกฎเกณฑ์บังคับที่ตัดสิทธิผู้ออกตราสารหนี้ แต่เป็นการสร้างกติกากลางที่ช่วยลดต้นทุนและเวลาในการเจรจาต่อรองระหว่างผู้ลงทุนรายย่อยจำนวนมากกับผู้ออกตราสารหนี้ หากผู้ออกหุ้นกู้ต้องการกำหนดเงื่อนไขที่ยืดหยุ่นแตกต่างไปจากมาตรฐานกลางก็ยังสามารถทำได้ แต่อาจต้องใช้เวลาในการจัดทำข้อกำหนดสิทธิเฉพาะตัวมากขึ้น และอาจดึงดูดผู้ลงทุนได้ยากกว่าหุ้นกู้ที่ใช้ข้อกำหนดสิทธิมาตรฐานซึ่งมีเงื่อนไขคัดกรองและคุ้มครองสิทธิไว้อย่างชัดเจน ขณะที่การกำกับดูแลเรื่องวัตถุประสงค์การใช้เงิน จะยังคงบังคับใช้ผ่านเกณฑ์การกำกับดูแลควบคู่กันไป โดยปัจจุบันการหารือหลักเกณฑ์มาตรฐานใหม่นี้มีความคืบหน้าไปมากและคาดว่าจะได้ข้อสรุปที่ลงตัวในเร็ว ๆ นี้